İşkoliklik ve Tükenmişlik Sendromu: Aşırı İş Düşkünü Olmak Sizi Nasıl Tüketiyor?

0
144

Aşırı düzeyde çalışmakta olan, çalışmak dışındaki aktivitelere yeterince zaman ayırmayan, çalışmaya karşı düşkünlük gösteren, işine bağımlı ve çalışmadığı zaman dahi aklı işinde olan bireyler için “işkolik” tanımı kullanılmaktadır. İşkolikler, işlerine yüksek derecede bağlıdırlar ve aslında işin gereği olmamasına rağmen işleriyle ilgili aktivitelere ve bu konu hakkında düşünmeye sürekli ve önemli ölçüde vakit ayırmaktadırlar.

- Reklam -

Naktiyok ve Karabey tarafından yapılan bir çalışmada, işkolik olmakla, zihinsel, fiziksel ve duygusal tükenmişlik arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Eğer yaşanan stresle başa çıkmakta başarısız olunursa, bireylerde zihinsel, fiziksel ve duygusal anlamda tükenmişlik görülmektedir. Bu alanda yapılan araştırmalar göstermektedir ki, çalışılan iş kişiler arası ilişkileri fazlaca gerektiriyorsa, iş yükü fazlaysa, bireyin stresle başa çıkma düzeyi düşükse tükenmişlik düzeyi artmaktadır.

Tükenme (burnout) kavramı ilk kez Freudenberger tarafından 1974’te ortaya atılmıştır ve insanların aşırı çalışmaları yüzünden artık işlerinin gerekliliklerini yerine getirememesi anlamına gelmektedir (Koyuncu, 2001:349). Sonraki senelerde bu sendromla alakalı olarak duygusal, fiziksel ve zihinsel tükenmişlik ayrımı yapılmıştır.

Tükenmişliğe Neden Olan Etmenler

Tükenmişliğe neden olan etmenleri sıralamak gerekirse:

  • Aşırı iş yükü ve dinlenme zamanlarının yeterli olmaması
  • Müşterilerin ihtiyaçlarının, ekonomik, bürokratik ve idari nedenlerden dolayı karşılanamaması
  • Önderlerin yetersiz olması yada denetimin yetersiz olması
  • Yetersiz uzman eğitimi ve yönlendirme
  • Yaptığı işi kontrol etme yada etkileme duygusundan yoksun olma
  • Çalışanlar arasında destek ve sosyal ilişkilerin olmaması
  • Aşırı zor ve yoğun iş ortamı
  • İş yerinde sosyal desteğin ve motivasyonun olmaması

Fiziksel, duygusal ve zihinsel açıdan doyuma ulaşamayan bireylerin başarıyı yakalayamaması bir yana, bu bireyler yaşamakta bile zorlanmaktadırlar. Bu sebeple, bireyler boş zamanlarında iş dışındaki aktivitelere zaman ayırmalı, çalışmalarını planlayarak ve kontrolleri altında gerçekleştirmeli ve çalışmayı bir zorunluluk değil de zevk olarak görmelilerdir

Evrim Ağacı